Studiereis China 2025

Augustus 2025 – Jianshui, Kunming, Rongchang, Nanjing, Yixing, Shanghai

In augustus 2025 reisde ik door China voor een studiereis: Jianshui, Rongchang, Nanjing, Yixing en Shanghai, met tussenstops in Kunming en Chongqing. De reis hoort bij de Sino-Belgian Clay Dialogue, een project dat Jennifer Zhang (Juehua Zhang) van bij het eerste idee heeft opgestart en begeleid. Het zwaartepunt was een residentie in Jianshui, in Yunnan.

Jianshui – residentie in het atelier van mevrouw Pan

In Jianshui werkte ik in het atelier van mevrouw Pan. Jianshui staat bekend om gekerfd en ingelegd keramiek: de kleur wordt niet geschilderd. Een patroon wordt in het oppervlak gesneden, opgevuld met klei van een andere kleur, en dat herhaalt zich laag na laag. Hier bestaan geen sluipwegen in de technieken, en het geduld is zichtbaar in het afgewerkte oppervlak.

Ik maakte er een reeks stukken, met dezelfde ruwe, gebarsten oppervlakken die ik thuis ook gebruik, maar uitgevoerd met de lokale kleien van Jianshui, waarbij ik de verschillende kleuren van de klei gebruikte om een natuurlijk spel van kleur en schakkering te creëren.

Rongchang en de ovenopening

Samen met Zhou Junxi, een schilder uit Yunnan, reisde ik negen dagen door Jianshui, Kunming, Rongchang en Chongqing. In Rongchang woonde ik de opening van Wu Ge’s houtgestookte oven bij. Eerst was er een ceremonie onder zijn leiding: offers aan aarde en vuur en stille eerbied voor de oven zelf. Rongchang-aardewerk wordt traditioneel omschreven als rood als dadels, glanzend als spiegels, dun als papier en klinkend als een klok. Tijdens het leegmaken leerde ik het belang van plaatsing in de oven: bepaalde delen van de oven hadden overvloedige houtassen, waardoor bruin-groene glazuren ontstaan op het werk. Andere delen kregen géén of nauwelijks houtassen, waardoor de rode kleur van de Rongchang-klei mooi zichtbaar bleef.

Nanjing, Yixing, Shanghai

In Nanjing toonde Mao Keran me het lokale kunstlandschap. Een dag in een museum met zesduizend jaar Chinese keramiek gaf de reis haar historische ruggengraat.

In Yixing stelde Li Xiaolu me voor aan de mensen die daar de keramiekwereld vormen. Yixing is de thuisbasis van zisha, de paarse klei voor ongeglazuurde theepotten die door de jaren heen de geur van thee opnemen. Een museum in een voormalige fabriek toont de geschiedenis van het ambacht.

In Shanghai bleken de musea gesloten. Een galerij op de tweede verdieping van een oud gebouw werd een betere bestemming: mevrouw Xiong Linglan ontving me er, we praatten urenlang en mijn eigen keramiek werd deel van het gesprek. Die avond stond ik op de Bund en zag ik de skyline oplichten.

Wat ik meebracht

China liet me zien hoe sterk traditie klei aan een streek bindt: elke plaats heeft eigen regels voor materiaal, techniek en vorm. In Europa kiest een kunstenaar vrij. In Shanghai zag ik die grens verschuiven, in werken die het verleden durven loslaten. Overal vond ik betekenis in het voorwerp zelf verwerkt, via natuur, geduld en techniek. Die draad wil ik in toekomstig werk verder volgen.

Mijn fascinatie voor wabi-sabi en taoïstisch denken, toeval en onvolkomenheid, kwam daar iets nieuws tegen: ornament en vorm met een uitdrukkelijke betekenis. Negen dagen met Zhou Junxi voegden nog één les toe. Een Belgische keramist en een schilder uit Yunnan, met vertaal-apps die hakkelden, werden vrienden door een gedeelde passie.

Met dank aan

Jennifer Zhang, Zhou Junxi, mevrouw Pan, Li Bonan, Wu Ge, Mao Keran, Li Xiaolu en Xiong Linglan.